Bài thuốc Bạch hổ thang (白虎湯)

Bạch hổ thang

Bạch hổ thang được trích trong quyển “thương hàn luận”. Chủ trị các chứng ngoại cảm do nhiệt gây ra, giúp chỉ khát, sinh tân rất hiệu quả.

Thành phần Bạch hổ thang:

  1. Thạch cao 40g
  2. Tri mẫu 8g
  3. Gạo tẻ 30g
  4. Chích thảo 4g

Mang tât cả các vị thuốc trên sắc uống, ngày dùng 1 thang, nấu thành 3 chén, uống trong ngày. Bài thuốc có tác dụng sinh tân, thanh nhiệt.

Thạch cao

Trị chứng Dương minh kinh, chứng thường có sốt cao. Kèm theo mồm khô, khát nước, đau đầu, ra mồ hôi nhiều. Rêu lưỡi vàng khô, mạch hoạt sác hay hồng đại, có lực.

Phân tích bài thuốc:

Thạch cao có vị ngọt tính hàn, có tác dụng tả hỏa được dùng làm chủ dược. Tri mẫu có vị đắng tính hàn để giúp thanh phế vị nhiệt. Tri mẫu kết hợp chung với Thạch cao sẽ tăng cường tác dụng trừ phiền và thanh nhiệt. Gạo tẻ và cam thảo ích vị, bảo vệ tân dịch. Bốn vị thuốc này dùng chung có tác dụng thanh nhiệt, trừ phiền, chỉ khát, sinh tân.

Tri mẫu

Ứng dụng trên làm sàng:

  1. Trường hợp bệnh ngoại cảm, khí âm đều tổn thất, lý nhiệt thịnh. Về mùa hè, trúng thử, khát nước, mồ hôi nhiều, sốt cao, mạch đại vô lực. Dùng bài thuốc trên gia thêm vị nhân sâm sẽ trở thành bài thuốc nhân sâm bạch hổ thang (Thương hàn luận).
  2. Trường hợp ôn ngược, mạch bình, đau nhức các khớp, sốt không có rét. Trong người bứt rứt có lúc nôn hoặc phong thấp nhiệt. Có thể dùng bài thuốc trên gia thêm Quế chi gọi là bài bạch hổ quế chi thang gia giảm (Kim quỷ yếu lược). Trong bài vị Quế chi sẽ có tác dụng ôn kinh thông lạc, điều hòa vinh vệ.
  3. Trường hợp thấp ôn có triệu chứng bàn chân lạnh, người nặng nề có thể gia thêm vị Thương truật. Sẽ trở thành bài BẠCH HỔ THƯƠNG TRUẬT THANG (Hoạt nhân thư). Có thể dùng để chữa chứng đau các khớp trong bệnh phong thấp.
  4. Trường hợp ôn nhiệt sốt cao phiền khát, co giật, hôn mê nói sảng. Thì gia thêm Linh dương giác, Tê giác thì gọi là bài LINH TÊ BẠCH HỔ THANG (Oân nhiệt kinh vĩ).
  5. Nếu bệnh nhân có chứng thực nhiệt ở khí phận. Thì gia thêm Lô căn, Đại thanh diệp để tăng tác dụng tả hỏa, thanh nhiệt. Nếu viêm phổi, ho đau ngực sốt cao, đàm nhiều và đặc gia các vị Đào nhân, Qua lâu nhân, Ý dĩ nhân, Bối mẫu sẽ có tác dụng thanh phế, hóa đàm.
  6. Trong trường hợp tiểu đường, ăn nhiều, khát nhiều, mạch có lực. Ta có thể dùng bài thuốc này gia Thiên hoa phấn, Mạch môn, Cát căn, Ngũ vị để thanh nhiệt sinh tân.

Liên Kiều

Bai viet lien quan