Sơn Thù Du – vị thuốc bổ ích can thận (山茱萸)

Sơn thù du

Sơn thù du còn gọi là Sơn thù, Táo bì, Thù nhục dùng làm thuốc được ghi đầu tiên trong sách Bản kinh. Là quả bỏ hột của cây Sơn thù du (có tên khoa học: Cornus officinalis Sieb et Zucc).

Xem thêm:

Quả Sơn thù được hái về, sau đó bỏ hạt phơi khô làm thuốc. Lúc bào chế, lấy 100kg Sơn thù cho vào 20 kg rượu rộn đều rồi mang chưng, sau đó phơi khô. Sơn thù hình dáng như quả táo nên còn được gọi là Táo bì.

Tính vị qui kinh: Có vị chua, tính hơi ôn, qui kinh Can thận.

Thành phần chủ yếu: Saponin ( 13%), ursolic acid, verbenalin, tanin, vitamin A.

Tác dụng dược lý:

Theo Y Học Cổ Truyền Sơn thù du có tác dụng bổ ích can thận thu liễm cố sáp. Chủ trị các chứng: Can thận hư tổn, dương nuy, huyễn vựng, hoạt tinh di tinh, hư hãn, băng lậu.

Quả Sơn thù duQuả sơn thù

Theo Y Học Hiện Đại:

  • Nước sắc Sơn thù in vitro có tác dụng ức chế được tụ cầu vàng, trực khuẩn lị thương hàn. Trên thực nghiệm, thuốc có tác dụng tiêu diệt tế bào ung thư ở nước bụng.
  • Trên súc vật thí nghiệm, thuốc có tác dụng hạ áp, lợi tiểu.
  • Thuốc giúp hạ đường huyết nhẹ.

Ứng dụng lâm sàng – sơn thù du:

Trong Đông Y sơn thù nhục thường dùng phối hợp với nhiều vị thuốc khác. Trị các chứng do cơ thể hư nhược như:

Trị chứng suy nhược thần kinh hay suy nhược cơ thể do thận hư. Có biểu hiện liệt dương, di tinh, ù tai, điếc tai, váng đầu, tiểu nhiều lần.

  • Thảo hoàn đơn: Sơn thù, Bổ cốt chỉ, Đương qui đều 10g, Xạ hương 0,1g. Tất cả tán thành bột mịn, luyện mật làm hoàn, uống với nước muối nhạt.
  • Sơn thù, Thạch xương bồ, Cam cúc hoa, Địa hoàng, Hoàng bá, Ngũ vị tử lượng bằng nhau 6g. Sắc uống hàng ngày hay ngâm rượu uống. Dùng liên tục 15 ngày, nghỉ 10 ngày rồi uống tiếp 3 – 5 lần.

Trị chứng ra mồ hôi trẻ em hoặc cơ thể suy nhược sau khi mắc bệnh:

  • Lai phục thang: Sơn thù, Đảng sâm đều 30g, Sinh mẫu lệ, Sinh Long cốt, Sinh Bạch thược đều 12g, Cam thảo 3g, sắc uống mỗi ngày. Trị ra mồ hôi nhiều.
  • Sinh Mẫu lệ 10 – 15g (sắc trướ), Phù tiểu mạch 6g, Sơn thù nhục 6g sắc nước uống. Trị chứng ra mồ hôi ở trẻ em còi xương hay suy dinh dưỡng.

Sơn thù duSơn thù du bổ thận tráng dương

Trị phụ nữ kinh nguyệt ra nhiều do cơ thể yếu hoặc do tiểu cầu giảm dùng bài:

  • Sơn thù du 30g, Nhân sâm 8g sắc uống (nếu huyết nhiệt thì không dùng).
  • Sơn thù nhục, Thục địa đều 15g, Đương qui, Bạch thược đều 12g, sắc uống ngày 2 lần.

Trị chứng tăng cholesterol máu:

  • Lục vị địa hoàng (Tiểu nhi dược chứng trực huyết). Thục địa 20g, Sơn thù du, Sơn dược đều 10g, Trạch tả, Phục linh, Đơn bì đều 8g, sắc uống hàng ngày.

Chú ý khi dùng:

Liều thường dùng: uống 6 – 12g. Lúc cần có thể dùng 30g cho vào thuốc thang sắc uống. Vị thuốc có tác dụng thu liễm mạnh. Nếu không có chuyên môn trong Đông Y, nên hỏi ý kiến thầy thuốc.

Liên Kiều

Bai viet lien quan