Bài thuốc Tứ Quân Tử Thang (四君子湯)

Tứ quân tử thang

Tứ quân tử thang theo Hòa tể cục phương:

Tứ quân tử thang là gì? Trong Y Học Cổ Truyền, một trong những bài thuốc chữa chứng tỳ hư. Không thể không nhắc đến bài Tứ Quân Tử Thang.

Xem thêm:

Thành phần:

Cách dùng: Có thể tán bột mịn, mỗi lần uống 8 – 12g. Hoặc sắc nước uống, dùng làm thuốc thang.

Tác dụng: kiện tỳ, ích khí, dưỡng vị.

Phân tích bài thuốc:

Bài thuốc này còn có tên gọi là “Tứ vị thang”, hoặc “Kiện tỳ ích khí thang”. Bài thuốc này trong đông y thường dùng chữa chứng tỳ vị khí hư, trong bài:

  • Nhân sâm có tính ngọt ôn kiện tỳ, dưỡng vị ích khí là quân dược.
  • Bạch truật vị đắng ôn giúp kiện tỳ táo thấp.
  • Phục linh ngọt nhạt hợp với Bạch truật hổ trợ kiện tỳ thẩm thấp, tăng cường chức năng vận hóa của tỳ vị.
  • Cam thảo ngọt ôn hòa vị bổ trung.

Các vị thuốc phối hợp lại, có tính dược ngọt ôn, tác dụng ích khí kiện tỳ dưỡng vị.

Tứ quân tử thang

Tứ quân tử thang ứng dụng lâm sàng:

Đây là bài thuốc dùng để bổ trung, ích khí kiện tỳ vị. Nhiều bài thuốc chữa những chứng rối loạn tiêu hóa, biểu hiện tỳ khí hư nhược. Đều sử dụng bài thuốc này gia giảm.

  1. Trường hợp tỳ vị hư nhược kiêm có khí trệ như: vùng thượng vị đầy tức, ợ hơi. Có thể gia thêm Trần bì để lý khí hóa trệ gọi là bài DỊ CÔNG TÁN (Tiểu nhi dược chứng trực quyết). Thường dùng để chữa chứng rối loạn tiêu hóa, đầy bụng, ăn kém kết quả tốt.
  2. Trường hợp tỳ vị khí hư có đàm thấp: triệu chứng là ho có đàm. Nhiều đàm trắng trong, khó thở, thường gặp trong bệnh viêm phế quản mạn có thể gia thêm: Trần bì, Bán hạ chế. Để lý khí hóa đàm bài thuốc này còn gọi là LỤC QUÂN TỬ THANG (Y học chính truyền). Trường hợp viêm phế quản mạn tính có thể gia thêm Tử uyển, Bạch tiền, Khoản đông hoa, Bối mẫu để giáng khí hóa đàm chỉ khái.
  3. Trường hợp tỳ vị khí hư kiêm thêm hàn thấp. Triệu chứng như: bụng đầy đau, nôn, ợ hơi  hoặc tiêu chảy. Rêu lưỡi trắng, dày nhớt thì gia Bán hạ, Trần bì, Mộc hương, Sa nhân để hành khí chỉ thống. Giáng nghịch hóa đàm, bài thuốc này gọi là: HƯƠNG SA LỤC QUÂN TỬ THANG (Hòa tể cục phương). Trên lâm sàng thường dùng chữa viêm lóet dạ dày hành tá tràng thể hư hàn. Có hội chứng hàn thấp và trệ ở trung tiêu có kết quả tốt.

Liên Kiều

Bai viet lien quan