Vị thuốc Bạch Thược (白芍)

Bạch thược

Bạch Thược còn gọi là Thược dược, được ghi đầu tiên trong sách “Bản kinh”. Với tên là Thược dược. Bạch thược là rễ phơi hay sấy khô của cây Thược dược Paeonia albiflora Pall, Paeonilia lactiflora Pall, thuộc họ Mao lương Ranunculaceae.

Xem thêm:

Tính vị qui kinh: có vị chua, đắng. Tính hơi hàn, qui vào kinh Can tỳ.

Thành phần chủ yếu: Paeoniflorin, paeonin, paeonol, triterpenoids, sitosterol.

Cây bạch thượcHình ảnh Cây bạch thược

Tác dụng dược lý:

A.Theo Y học cổ truyền:

Bạch thược có tác dụng liễm âm, dưỡng huyết, hòa can chỉ thống.

Chủ trị các chứng can huyết hư, cơ thể suy nhược, nhiều mồ hôi, kinh nguyệt không đều. Các chứng bệnh của thai sản, các chứng âm huyết hư, can phong động, can dương thịnh, các chứng đau do bệnh của can.

Trích đoạn Y văn cổ:

  • Sách Bản kinh: Chủ tà khí phúc thống, phá kiên tích, trừ huyết tý. Trị hàn nhiệt sán hà, lợi tiểu tiện, chỉ thống, ích khí.
  • Sách Danh y biệt lục: thông thuận huyết mạch, tán huyết, hoãn trung. Lợi bàng quang, đại tiểu trường, tiêu ung thũng, yêu phúc thống, thời hành hàn nhiệt.
  • Sách Tân tu bản thảo: ích nữ huyết.
  • Sách Y học khởi nguyên: thuốc có 6 tác dụng: trị phúc thống, an thần kinh. Thu vị khí, hòa huyết mạch, chỉ tả lị, cố tấu lý.
  • Sách Bản thảo bị yếu: tả can, bổ huyết, ích tỳ, liễm can âm.

Bạch thượcDược liệu bạch thược

B.Kết quả nghien cứu dược lý hiện đại:

  • Glucozit thược dược ức chế trung khu thần kinh nên có tác dụng giảm đau, an thần.
  • Glucozit Thược dược có tác dụng ức chế cơ trơn của tử cung, ruột và dạ dày. Ức chế tiết vị toan, phòng được loét ở chuột cống thực nghiệm.
  • Glucozit còn có tác dụng chống viêm và hạ nhiệt.
  • Tác dụng chống sự hình thành huyết khối do tiểu cầu, tăng lưu lượng máu dinh dưỡng của cơ tim. Có tác dụng bảo vệ gan, giúp làm hạ men Transaminaza.
  • Với tác dụng chống co thắt cơ trơn của mạch máu. Thược dược có tác dụng giãn mạch ngoại vi và hạ áp nhẹ.

Ngoài ra, trên lâm sàng theo dõi nhận thấy Thược dược có tác dụng lợi tiểu và cầm mồ hôi. Tổng glucozit Bạch thược có tác dụng điều chỉnh miễn dịch trong cơ thể.

Liều dùng Bạch Thược và chú ý lúc dùng:

  • Liều thường dùng cho thuốc thang: 8 – 16g.
  • Trường hợp dùng trị can dương thịnh, hư nhiệt hoặc hư phong nội động, thì nên dùng Sinh Bạch thược. Đau bụng phần nhiều do lạnh huyết mạch ngưng trệ nên sao rượu để dùng.
  • Bạch thược phản Lê lô nên không thể dùng chung.

Liên Kiều

Bai viet lien quan